Làm sao ruồi biết mình đang hướng về đâu?
Ruồi có một la bàn bên trong: một vòng nơ-ron với một vùng hoạt động đánh dấu hướng của nó. Khi ruồi rẽ, vùng đó dịch đi; điểm mốc giữ nó đứng yên.
Ở giữa não ruồi, một nhóm nơ-ron la bàn được nối thành vòng. Tại mỗi thời điểm chỉ một vùng trong số chúng hoạt động, và vị trí của vùng đó trên vòng cho biết ruồi đang hướng về đâu. Năm 2015, các nhà khoa học lần đầu quan sát được vùng này di chuyển trong não một con ruồi còn sống.
Khi ruồi rẽ, các nơ-ron rẽ đẩy vùng hoạt động đi quanh vòng. Chỉ thế thôi thì dần dần sẽ sai lệch, nên ruồi còn dùng những gì nó thấy: các nơ-ron vòng đưa vào các điểm mốc như mặt trời và giữ vùng đó đúng chỗ. La bàn này không có từ tính. Nó là một kiểu hoạt động mà ruồi liên tục cập nhật, và trong bóng tối nó trôi dần đi.
Xem trong bài học
Thuật ngữ chính
- Nơ-ron la bàn
- Một vòng tế bào thần kinh theo dõi xem ruồi đang quay mặt về hướng nào. Giới khoa học gọi chúng là nơ-ron E-PG.
- Đốm hoạt động
- Cụm nơ-ron la bàn đang hoạt động. Vị trí của nó trên vòng tròn cho biết ruồi đang quay mặt về hướng nào.
- Nơ-ron rẽ
- Các tế bào thần kinh phát xung khi ruồi rẽ và đẩy đốm sáng chạy quanh la bàn. Giới khoa học gọi chúng là nơ-ron P-EN2.
- Nơ-ron vòng
- Tế bào thần kinh đưa những gì ruồi thấy, như điểm mốc, đến la bàn. Chúng kìm bớt nơ-ron la bàn, nhờ đó đốm sáng đứng yên.
- Điểm mốc
- Thứ ruồi nhìn thấy và luôn ở yên một chỗ, như mặt trời hay một cái cây. Ruồi dùng nó để giữ vững cảm giác về phương hướng.